چک تضمینشده چیست؟
چک تضمینشده (یا چک بانکی) نوعی سند بانکی است که بهوسیله بانک و به عهده همان بانک صادر میشود. در واقع بانک پرداخت وجه آن را تضمین میکند و دارنده چک میتواند بدون نگرانی از عدم موجودی حساب صادرکننده، وجه چک را وصول کند.
احکام خاص چک تضمینشده
چک تضمینشده با توجه به ماهیت و پشتوانه بانکی خود، دارای احکام ویژهای است که آن را از سایر چکها متمایز میکند:
تضمین پرداخت توسط بانک
بانک صادرکننده موظف است وجه چک را در سررسید به دارنده پرداخت کند.
برخلاف چکهای عادی، عدم موجودی حساب صادرکننده بیاثر است.
عدم امکان صدور بدون پشتوانه
صدور چک تضمینشده تنها پس از پرداخت مبلغ نقدی توسط مشتری به بانک انجام میشود.
غیرقابل برگشت بودن به علت فقدان موجودی
چون بانک از قبل وجه را دریافت کرده، این چک مشمول برگشت به دلیل کسری موجودی نیست.
قابلیت نقلوانتقال
دارنده میتواند چک تضمینشده را به دیگری انتقال دهد (ظهرنویسی کند).
امکان ابطال به درخواست صادرکننده
صادرکننده میتواند در صورت عدم تحویل چک به ذینفع یا مفقودی آن، از بانک درخواست ابطال کند.
البته در صورتی که ذینفع اصلی چک را دریافت کرده باشد، ابطال تنها با رضایت او امکانپذیر است.
عدم شمول برخی ضمانتهای کیفری قانون صدور چک
چون پرداخت وجه تضمین شده است، این نوع چک مشمول مجازات کیفری مربوط به چک بلامحل نمیشود.
قابلیت مطالبه وجه چک تضمینشده
دارنده میتواند با مراجعه مستقیم به بانک صادرکننده، وجه چک را نقداً دریافت کند.
در صورت امتناع بانک (مثلاً به دلیل ابطال غیرقانونی)، دارنده حق مراجعه به دادگاه و مطالبه وجه به همراه خسارات قانونی را دارد.
جمعبندی
چک تضمینشده یکی از معتبرترین انواع چک در نظام بانکی ایران است که با پشتوانه مالی بانک صادر میشود. مهمترین ویژگی آن، تضمین پرداخت وجه توسط بانک و عدم امکان برگشت به علت کسری موجودی است. همین ویژگیها باعث شده که در معاملات بزرگ و رسمی، استفاده از چک تضمینشده رواج بیشتری داشته باشد.
