آنچه در این مقاله می خوانید:
📝 نحوه طرح دعوای مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف
برای اینکه مالک یا ذیحق بتواند بابت مدتی که ملک یا مال او در اختیار دیگری بوده و بدون اجازه از آن استفاده شده است، اجرتالمثل ایام تصرف مطالبه کند، باید مراحل قانونی زیر طی شود:
🔹 ۱. شرایط لازم برای طرح دعوا
اثبات مالکیت یا ذیحق بودن خواهان: مالک باید با سند رسمی یا حکم دادگاه مالکیت خود را اثبات کند.
تصرف غیرمجاز خوانده: باید مشخص شود خوانده بدون اذن، قرارداد یا مجوز قانونی در ملک تصرف کرده است.
تعیین مدت تصرف: مدت دقیق یا تقریبی تصرف باید مشخص گردد.
امکان انتفاع از مال: ملک یا مال باید قابلیت استفاده و انتفاع در زمان تصرف داشته باشد.
🔹 ۲. مرجع صالح برای رسیدگی
در مورد اموال غیرمنقول (زمین، خانه، مغازه و …): دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
در مورد اموال منقول: دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده.
🔹 ۳. مدارک و مستندات مورد نیاز
سند مالکیت یا مدرک اثبات حق مالکیت.
مدارک دال بر تصرف خوانده (شهادت شهود، گزارش کارشناسی، استشهادیه محلی و …).
درخواست ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین میزان اجرتالمثل.
🔹 ۴. نحوه طرح دعوا
تنظیم دادخواست مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف و ثبت آن در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
درج مشخصات خواهان و خوانده + شرح دعوا.
درخواست ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری برای برآورد میزان اجرتالمثل.
دادگاه پس از بررسی مالکیت، احراز تصرف غیرمجاز و دریافت نظر کارشناس، حکم به پرداخت اجرتالمثل صادر میکند.
🔹 ۵. نتیجه دعوا
اگر دادگاه مالکیت خواهان و تصرف غیرمجاز خوانده را احراز کند، با جلب نظر کارشناس، خوانده به پرداخت اجرتالمثل به میزان مشخصشده محکوم خواهد شد. همچنین، خسارات دادرسی (هزینه دادخواست و حقالوکاله وکیل) نیز قابل مطالبه است.
در سامانه عدل ایران چه کارهایی لازم است:
🔹 مرحله ۱: آمادهسازی مدارک
قبل از ورود به سامانه، مدارک زیر را آماده کنید:
مدارک هویتی خواهان (کارت ملی و شناسنامه)
سند مالکیت یا مدرک اثبات حق مالکیت
مدارک مربوط به تصرف خوانده (شهادت شهود، استشهادیه محلی، گزارش کارشناسی در صورت وجود)
مشخصات کامل خوانده (نام، نام خانوادگی، کد ملی، نشانی دقیق)
وکالتنامه وکیل (در صورت داشتن وکیل)
🔹 مرحله ۲: مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی
دادخواست فقط از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود.
اصل و کپی مدارک را به همراه داشته باشید.
اگر در سامانه ثنا ثبتنام نکردهاید، ابتدا باید ثبتنام کنید.
🔹 مرحله ۳: تکمیل دادخواست در سامانه عدل ایران
در دفتر خدمات، کاربر سامانه برای شما فرم الکترونیکی دادخواست را تکمیل میکند. بخشهای مهم عبارتند از:
🖊️ الف) مشخصات طرفین
خواهان: نام، نام خانوادگی، کد ملی، نشانی دقیق.
خوانده: مشخصات کامل (اگر چند نفر باشند، همه را وارد کنید).
وکیل/نماینده قانونی: در صورت وجود.
🖊️ ب) خواسته و بهای آن
«مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف ملک واقع در پلاک ثبتی شماره ……… به میزان ارزیابی کارشناس رسمی دادگستری، به انضمام خسارات دادرسی».
بهای خواسته معمولاً مبلغی تقریبی درج میشود و دادگاه بعداً با نظر کارشناس میزان دقیق را مشخص میکند.
🖊️ ج) دلایل و منضمات
سند مالکیت
استشهادیه محلی یا شهادت شهود
گزارش کارشناس (در صورت وجود)
سایر مدارک
🖊️ د) شرح دادخواست
متن شرح دادخواست باید خلاصه و حقوقی نوشته شود، مثلاً:
«اینجانب مالک رسمی پلاک ثبتی شماره ……… واقع در ………. میباشم. خوانده بدون اذن قانونی و قراردادی از تاریخ ……… لغایت ……… ملک را در تصرف داشته و از منافع آن بهرهمند گردیده است. نظر به اینکه مطابق ماده ۳۲۰ قانون مدنی متصرف غیرمأذون ضامن اجرتالمثل منافع است، صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت اجرتالمثل ایام تصرف با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری و کلیه خسارات دادرسی مورد استدعاست.»
🔹 مرحله ۴: پرداخت هزینه دادرسی
هزینه دادرسی بر اساس بهای خواسته محاسبه میشود (حدود ۳.۵٪ از مبلغ).
پرداخت از طریق کارت بانکی در همان دفتر انجام میگیرد.
🔹 مرحله ۵: دریافت کد رهگیری
پس از ثبت دادخواست، کد رهگیری ثنا دریافت میکنید.
با این کد میتوانید وضعیت پرونده را در سامانه adliran.ir پیگیری کنید.
🔹 مرحله ۶: ارجاع پرونده به دادگاه
سامانه بهصورت سیستمی دادخواست را به دادگاه صالح (مثلاً دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک) ارجاع میدهد.
ابلاغ الکترونیکی وقت رسیدگی در حساب کاربری ثنا برایتان ارسال میشود.
✅ جمعبندی:
ثبتنام در سامانه ثنا
مراجعه به دفتر خدمات قضایی با مدارک کامل
تکمیل فرم دادخواست (مشخصات طرفین، خواسته، شرح دعوا)
پرداخت هزینه دادرسی
دریافت کد رهگیری و پیگیری آنلاین
✅ جمعبندی:
برای طرح دعوای مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف، مالک باید با ارائه سند مالکیت و اثبات تصرف غیرمجاز خوانده، دادخواست خود را در دادگاه عمومی حقوقی ثبت نماید. دادگاه با اخذ نظر کارشناس رسمی دادگستری، میزان اجرتالمثل را تعیین و خوانده را محکوم خواهد کرد.
