آنچه در این مقاله می خوانید:
«آییننامه اجرایی قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی»، مربوط به بحث مهریه و شاخص تعدیل آن است.
✦ مبنای قانونی
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی میگوید: «به مجرد عقد، زن مالک مهر میشود و میتواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.»
اما با توجه به تغییر ارزش پول، در سال ۱۳۷۶ قانونی به تصویب رسید با عنوان «قانون الحاق یک تبصره به ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی» که مقرر داشت:
«چنانچه مهریه وجه رایج باشد، متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تأدیه نسبت به سال اجرای عقد که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میشود، محاسبه و پرداخت خواهد شد مگر اینکه زوجین در حین اجرای عقد به نحو دیگری تراضی کرده باشند.»
برای اجرای این تبصره، آییننامه اجرایی تهیه شد تا نحوه محاسبه و مراجع ذیربط مشخص شوند.
✦ محتوای اصلی آییننامه اجرایی
🔹 ماده ۱ – مرجع شاخص
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است همهساله شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی در مناطق شهری کشور را اعلام نماید.
🔹 ماده ۲ – نحوه محاسبه مهریه
فرمول محاسبه:
مبلغمهریهبهنرخروز=مبلغمهریهمندرجدرعقدنامه×(شاخصسالقبلازپرداخت÷شاخصسالوقوععقد)مبلغ مهریه به نرخ روز = مبلغ مهریه مندرج در عقدنامه × (شاخص سال قبل از پرداخت ÷ شاخص سال وقوع عقد)
🔹 ماده ۳ – مراجع قضایی و ثبتی
کلیه دادگاهها، واحدهای اجرای ثبت و دفاتر اسناد رسمی موظفند در زمان محاسبه و وصول مهریه، این فرمول را اعمال کنند.
🔹 ماده ۴ – امکان توافق
زوجین میتوانند برخلاف شاخص بانک مرکزی در خصوص نحوه پرداخت یا میزان مهریه توافق کنند.
🔹 ماده ۵ – تکالیف دفاتر رسمی ازدواج
دفاتر ازدواج موظفند هنگام ثبت عقد، متن تبصره الحاقی و این آییننامه را در عقدنامه قید و به امضای زوجین برسانند.
✦ آثار و اهمیت آییننامه
حفظ ارزش واقعی مهریه با توجه به تورم.
جلوگیری از تفسیرهای سلیقهای دادگاهها در محاسبه مهریه.
الزام واحدهای ثبتی و قضایی به تبعیت از شاخص رسمی بانک مرکزی.
تأمین عدالت حقوقی برای زوجه در زمان مطالبه مهریه.
