آنچه در این مقاله می خوانید:
⚖ نحوه طرح دعوای الزام به اخذ پایان کار
یکی از دعاوی شایع در پروندههای ملکی، دعوای الزام به اخذ پایان کار ساختمان است.
این دعوا معمولاً زمانی مطرح میشود که سازنده یا فروشنده ملک پس از تکمیل بنا، از گرفتن پایان کار از شهرداری خودداری کرده یا در انجام آن تأخیر میکند.
در این مقاله، مراحل طرح دعوا، مدارک لازم و نکات حقوقی مهم را بررسی میکنیم.
🧩 تعریف دعوای الزام به اخذ پایان کار
پایان کار ساختمان گواهیای است که شهرداری پس از بررسی رعایت ضوابط فنی و ایمنی ساختمان صادر میکند و نشان میدهد ساختوساز مطابق پروانه انجام شده است.
وقتی شخصی (معمولاً خریدار) ملکی را خریداری میکند ولی فروشنده پایان کار را دریافت نکرده است، خریدار میتواند از طریق دادگاه الزام فروشنده یا سازنده را به اخذ پایان کار مطالبه کند.
این دعوا جنبهی حقوقی و غیرکیفری دارد و معمولاً از سوی خریدار علیه فروشنده یا سازنده مطرح میشود.
⚖ مبنای قانونی دعوای الزام به اخذ پایان کار
مبنای قانونی این دعوا در ماده ۲۲۰ و ۲۲۱ قانون مدنی است که مقرر میدارد:
طرفین قرارداد باید به تعهدات خود عمل کنند و در صورت تخلف، طرف دیگر میتواند الزام او را از دادگاه بخواهد.
بنابراین، اگر در مبایعهنامه یا قرارداد ساختوساز، فروشنده یا سازنده متعهد به اخذ پایان کار شده باشد و از انجام آن خودداری کند، خریدار میتواند دعوای الزام به انجام تعهد (اخذ پایان کار) را طرح کند.
🧾 مدارک لازم برای طرح دعوا
برای طرح دعوای الزام به اخذ پایان کار، ارائه مدارک زیر ضروری است:
اصل مبایعهنامه یا قرارداد ساخت و فروش ملک
پروانه ساخت صادره از شهرداری
مدارک مالکیت (سند رسمی یا قولنامه)
گزارش کارشناسی یا استعلام از شهرداری (در صورت وجود)
کارت ملی و شناسنامه خواهان
وکالتنامه (در صورت طرح دعوا توسط وکیل)
🧭 مراحل طرح دعوای الزام به اخذ پایان کار
1. ارسال اظهارنامه به طرف مقابل
پیش از طرح دعوا، بهتر است اظهارنامهای رسمی برای فروشنده یا سازنده ارسال شود و از او خواسته شود در مهلت مشخص پایان کار را اخذ کند.
این اقدام به عنوان مدرک حسن نیت خریدار در دادگاه مورد توجه قرار میگیرد.
2. تقدیم دادخواست به دادگاه
در صورت بیتوجهی سازنده، خریدار باید دادخواست الزام به اخذ پایان کار را به دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک تقدیم کند.
در قسمت خواسته دادخواست باید نوشته شود:
«الزام خوانده به اخذ گواهی پایان کار ساختمان واقع در پلاک ثبتی شماره … واقع در …»
3. بررسی دادگاه و ارجاع به کارشناس
دادگاه معمولاً برای بررسی وضعیت ساختمان و میزان پیشرفت فیزیکی، موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری در رشته ساختمان یا شهرداری ارجاع میدهد.
اگر مانعی برای اخذ پایان کار نباشد، دادگاه حکم به الزام خوانده (فروشنده یا سازنده) صادر میکند.
4. اجرای حکم
در صورت صدور حکم قطعی، چنانچه خوانده اقدام نکند، دادگاه میتواند با استفاده از ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، اجازه دهد خواهان (خریدار) رأساً پایان کار را دریافت کرده و هزینههای آن را از خوانده مطالبه کند.
⚠ نکات مهم حقوقی در دعوای الزام به اخذ پایان کار
این دعوا باید در دادگاه محل وقوع ملک طرح شود.
اگر ساختمان بدون پروانه ساخته شده باشد، ابتدا باید دعوای الزام به اخذ پروانه ساخت مطرح گردد.
در صورت وجود بدهیهای شهرداری، باید قبل از صدور پایان کار پرداخت شود.
بدون پایان کار، امکان اخذ صورتمجلس تفکیکی و صدور سند رسمی وجود ندارد.
خریدار میتواند همزمان با این دعوا، دعوای الزام به تنظیم سند رسمی را نیز مطرح کند.
🧮 هزینه دادرسی
این دعوا از نوع مالی غیرمنقول است.
بنابراین هزینه دادرسی آن براساس ارزش منطقهای ملک توسط دفاتر خدمات قضایی محاسبه و پرداخت میشود.
📚 جمعبندی
دعوای الزام به اخذ پایان کار یکی از مهمترین دعاوی ملکی است که معمولاً در معاملات آپارتمانهای نوساز مطرح میشود.
چنانچه فروشنده یا سازنده از دریافت گواهی پایان کار خودداری کند، خریدار میتواند با استناد به تعهد قراردادی، از دادگاه عمومی حقوقی محل ملک درخواست الزام به اخذ پایان کار نماید.
با طرح صحیح دعوا و ارائه مدارک کامل، میتوان از اطاله دادرسی جلوگیری کرد و مسیر انتقال سند رسمی ملک را هموار ساخت.
